Adaletin Merkezi Neresi?

Adalet hak ve hukuk… Bir bütünü oluşturan bu değerler toplumun her köşesinde var olması gerektiğine inanılan soyut ve evrensel değerlerdir. Her milletin kendi değer ve yargılarına gelenek,görenek,örf ve adetlerine göre farklılık gösteren yaşamını düzenleyen yüzyıllar ötesinden gelen alışkanlıkları vardır. Bu değerler toplumu diğer milletlerden ayıran özellikler olmasıyla beraber, toplumun yaşayışının hak ve hukuk kuralları çerçevesinde sürdürmesini sağlayan parçalardır. Adalet mekanizması medeni ülkelerde, çağdaş uygarlık seviyesinin bir basamağında kendine yer bulmuş toplumlarda daha detaylı olarak uygulanmaktadır.

Adalet kavramı iki yönden inceleyebiliriz. Toplumu düzenleyen kurallar haricinde, adalet sistemi vicdana bağlı bir kavram değil midir sizce? Yaşıyor olduğumuz her bir anına gün ismini verdiğimiz şu hayatın aslında her bir anında vicdanımızla muhasebe ettiğimizi dilimizin değil de vicdanımızın konuştuğunu biliyor muyuz? Bir anne ve babanın farklı iki cinsiyette olan iki çocuğuna vicdanıyla hareket edip eşit davrandığını bilmiyor muyuz? Adalet yani farklı bir kavramla ifade edecek olursak eşitlik hepimizin tabağına konan eşit miktardaki yemek değil midir? Bizde önümüze konan yemek miktarına göre doymuyor muyuz? Bize sağlanan hak ve özgürlük çerçevesinde yaşıyoruz hepimiz. Yaşıyoruz yaşamasına da her millet sosyal ,ekonomik ve kültürel anlayışta aynı düzeyde mi? Hayır… Bir Afrika ülkesinde, henüz oturmamış veya oturmaya hazırlanıyor olan adalet sistemiyle, bir ABD ülkesi aynı adalet kuralları çerçevesinde yaşamıyorlar. Bir memleketin eğitim seviyesinin de o medeniyetin farklı renklere olan ve kollara ayrılan adalet aynasında kendine bakmasında bir nevi yardımcı olur. Adalet bir nevi toplumun kendi kendine aynaya bakmasıdır. Halkın belli zamanlarda sınıflara ayrıldığını tarihte inceleyebiliyoruz. Sizce soylular ve burjuvalar, köylüler diye ayrılmış plan aynı topraklar üzerinde yaşayan insan toplulukları aynı hak ve özgürlükten faydalanmışlar mı? Kimi az, kimi çok… Yan yana gelip bir bütün oluşturamamış ve adalet denilen o aynada kendileriyle münazara edememişlerdi. Adalet bu değildir bu olmamalıdır…

Adalet birinin aç, birinin tok olması olamaz. Dünya ye kürküm ye dünyası asla değildir. Adaleti sadece kendiniz için isterseniz adalet olmaz. Adaleti herkes için istemeli ve gereğini yerine getirmeliyiz. Adaleti toplumsal değil bireysel yorumlarsınız. Unutulmamalıdır ki başkasının yumruğunu görmeyen, hissetmeyen kişi kendi yumruğunu balyoz zannedecektir.

Sadece topluma hitap eden adalet yoktur. Doğada oluşumu bakımından bütünüyle adalet sistemine dayalıdır. Ormanları yok edip yerine lüks oteller yapmak insan sağlığına ve hayvanlara yapılan büyük haksızlıktır. Dünya ve insan güzellikler üzerine yazılmıştır. Sistemin kirletilmesi tamamen insanların zaafıdır. Kimse denizin kirliliğinden dolayı denizi suçlayamaz. İnsan değil midir hak yememesi gerektiğini bilerek adaletsiz davranan? Vicdan değil midir adaletin merkezi olan?

Başak ÖZMEN